In slaap vallen duurt lang
Waar het om gaat
Hoe lang kinderen ’s avonds nodig hebben om in slaap te vallen, verschilt sterk. Het Duitse federale instituut voor volksgezondheid (BIÖG) beschrijft dat kinderen wennen aan inslaaphulpjes zoals borstvoeding, de fles of nabijheid, en zonder die hulp minder graag alleen inslapen – ook ’s nachts.
Wat onderzoek en vakinstanties zeggen
Onderzoek laat zien dat kinderen met een vast avondritueel gemiddeld sneller inslapen en minder vaak wakker worden, en sterker naarmate het ritueel regelmatiger is (Mindell 2009, Mindell 2015). De WHO raadt voor kinderen onder de vijf vaste bed- en opstatijden aan. Het BIÖG raadt aan het kind moe, maar nog wakker in bed te leggen.
Slaaptraining – ja of nee?
Deskundigen zijn het oneens over de zin van slaapleerprogramma’s. Meerdere onderzoeken vonden geen nadelen voor hechting, gedrag of stress, ook jaren later niet (Price 2012, Gradisar 2016, Bilgin en Wolke 2020). Andere onderzoekers vonden bij kinderen tijdens een programma verhoogde stresswaarden, hoewel ze rustig leken (Middlemiss 2012), en bij baby’s jonger dan zes maanden geen voordeel (Douglas en Hill 2013). Het BIÖG noemt zulke programma’s omstreden: ze zouden meestal pas vanaf een jaar worden aangeraden en alleen na overleg met de kinderarts worden overwogen. Of een gezin zoiets doet, beslist het zelf; veel gezinnen begeleiden hun kind liever zonder. Maantijd beschrijft geen methode.
Bij zorgen
Deskundigen raden aan om bij zorgen contact op te nemen met de kinderarts of de plaatselijke huisartsenpost.
Bronnen
- Mindell e.a. 2009: een vast avondritueel (gerandomiseerd onderzoek)
- Mindell e.a. 2015: avondrituelen bij jonge kinderen
- WHO 2019: richtlijn over bewegen, zitten en slapen bij kinderen onder 5 jaar
- BIÖG, Duits federaal instituut voor volksgezondheid (kindergesundheit-info.de): slaaptips in het eerste jaar
- BIÖG (kindergesundheit-info.de): slaapleerprogramma’s
- Price e.a. 2012: vijf jaar na een slaapprogramma bij baby’s
- Gradisar e.a. 2016: gedragsmatige aanpak van babyslaap (gerandomiseerd onderzoek)
- Bilgin en Wolke 2020: laten huilen, hechting en ontwikkeling op 18 maanden
- Middlemiss e.a. 2012: stresshormoon bij moeder en baby tijdens een slaapprogramma
- Douglas en Hill 2013: slaapprogramma’s in de eerste zes maanden (overzicht)
Algemene informatie, geen vervanging voor medisch advies.
Bronnen gecontroleerd: november 2026