Regres snu u niemowlaka – co pokazują badania

Co oznacza „regres snu”

Słowem „regres snu” rodzice i poradniki opisują czas, w którym dziecko, które już dłużej spało bez przerwy, znów częściej się budzi, trudniej zasypia wieczorem albo ma krótsze drzemki. Często wymienia się wiek 4 miesięcy, 8–10 miesięcy, 12 i 18 miesięcy albo dwa lata.

Pojęcie pochodzi z poradników dla rodziców, a nie z badań nad snem. Portal zdrowotny Medical News Today stwierdza, że o często wspominanym „regresie snu w 4. miesiącu” prawie nie ma badań i żadne badanie nie sprawdzało tego pomysłu celowo; nie wiadomo więc, jak często takie okresy się zdarzają i jak długo trwają (Medical News Today 2020).

Co badania mówią o rozwoju snu

W nowozelandzkim badaniu z dzienniczkami snu 75 niemowląt czas, który niemowlęta same spały w nocy bez przerwy, rósł najsilniej między pierwszym a czwartym miesiącem (Henderson 2010). W dwóch dużych fińskich kohortach urodzeniowych jakość snu w pierwszych dwóch latach życia była bardzo różna; czas zasypiania skracał się do szóstego miesiąca, a nocny sen utrwalał się głównie w drugim roku życia. Rodzice w każdym wieku często martwili się snem dziecka (Paavonen 2020).

Przegląd wielu badań pokazuje, jak szeroki jest ten przedział: niemowlęta i małe dzieci budzą się od zera do około trzech razy w ciągu nocy (Galland 2012). Noc z kilkoma przebudzeniami mieści się więc często w normie, nawet jeśli po spokojniejszym okresie wydaje się krokiem wstecz.

Nie każde dziecko idzie tą samą krzywą

Amerykańskie badanie objęło ponad 1200 dzieci w wieku od 6 do 36 miesięcy. Około dwie trzecie budziło matki już w wieku sześciu miesięcy tylko mniej więcej raz w tygodniu i tak zostało. Pozostała trzecia część budziła matki w wieku sześciu miesięcy jeszcze prawie co noc, w wieku 15 miesięcy w około dwie noce w tygodniu, a w wieku dwóch lat mniej więcej w jedną (Weinraub 2012). Badacze mówią o dwóch przebiegach, a nie o jednym właściwym i jednym niewłaściwym.

W kanadyjskim badaniu w wieku 6 i 12 miesięcy od ponad jednej czwartej do ponad połowy niemowląt nie miało jeszcze bloku snu trwającego odpowiednio sześć lub osiem godzin. Różnicy w rozwoju umysłowym ani fizycznym badacze przy tym nie stwierdzili (Pennestri 2018).

Co często przypada na ten sam czas

Niektóre zmiany w śnie zbiegają się z krokami rozwojowymi. W małym izraelskim badaniu z 20 niemowlętami podciąganie się do stania u dzieci, które potrafiły to już w wieku około ośmiu miesięcy, zbiegło się z okresem niespokojniejszego snu (Atun-Einy 2016).

Zmienia się też drzemka: w danych z aplikacji ponad 175 000 niemowląt liczba drzemek między 3. a 18. miesiącem spadła średnio z niespełna czterech do jednej (Paavonen 2026). W innych danych z aplikacji drzemki między pierwszym a piątym miesiącem najpierw się skracały, a potem znów wydłużały (Mindell 2016). Więcej w artykułach o zmianie liczby drzemek i o krótkich drzemkach.

Co ogólnie zalecają instytucje fachowe

Instytucje fachowe nie mają własnych zaleceń dla „regresów snu”; obowiązują ogólne zalecenia dotyczące snu dzieci. WHO zaleca dla dzieci poniżej pięciu lat regularne pory kładzenia się i wstawania (WHO 2019). W badaniu randomizowanym dzieci ze stałą wieczorną rutyną po trzech tygodniach budziły się rzadziej i krócej (Mindell 2009). Niemiecki federalny instytut zdrowia publicznego (BIÖG) zaleca, by w nocy zapalać mało światła, mówić cicho i nie bawić się.

Dodatkową pomoc przy zasypianiu – na przykład noszenie lub pozostanie przy dziecku – BIÖG uznaje za właściwą w wyjątkowych okresach, takich jak nowe otoczenie. Opisuje jednak także, że dzieci często dalej się jej domagają, gdy staje się nawykiem. Jak rodzina sobie z tym radzi, decyduje sama; Księżyczek nie opisuje żadnej metody.

Jak Księżyczek traktuje niespokojne okresy

Księżyczek uczy się rytmu waszego dziecka z ostatnich 14 dni. Dni, które oznaczycie jako szczególne, nie są przy tym liczone, żeby kilka niespokojnych dni nie wywróciło propozycji. W przebiegu przez tygodnie widać, czy coś się zmienia – ten rzut oka wstecz często pomaga bardziej niż wrażenie z jednej nocy.

Gdy coś niepokoi

Specjaliści zalecają, by w razie niepokoju zwrócić się do pediatry lub do miejscowej nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.